اتوکلاو یکی از تجهیزات مورد نیاز در اکثریت مراکز درمانی می باشد. دستگاه اتوکلاو برای استریل تجهیزات استفاده می شود و برمبنای فشار و دما عملیات استریل را انجام میدهد. نکته قابل توجه در استفاده از اتوکلاو این است که فقط برخی از تجهیزات پزشکی را می توان در داخل اتوکلاو قرار داد چرا که اکثر تجهیزات پزشکی نسبت به فشار و دمای بالا حساسیت دارند. اتوکلاو انواع مختلفی دارد که با آشنا می شوید.
اتوکلاو به معنی دستگاه خود قفل شونده برای استریل مواد ، توسط بخار تحت فشار است. با توجه به استفاده مداوم از ابزار پزشکی و آلوده شدن این وسایل در اثر استفاده و تماس با مواد میکروبی، استریل کردن آنها ضروری است. اتوکلاو بهترین طریق استریل کردن وسایل است. این طریقه استریل کردن ، کلیه میکروبها اعم از معمولی و اسپورها را از بین میبرد و مدت زمان آن برای وسایل فلزی و پارچه ای فرق میکند.
طرز کار اتوکلاو
اتوکلاوها عموماً توسط فشار تنظیم میشوند. به عنوان مثال در بخار خالص (درجه اشباع ۰/۸ تا ۱) با فشار ۲ بار، دمای بخار باید ۱۳۴ درجه سانتی گراد باشد. پمپ خلاء در آغاز مراحل استریلیزاسیون با ایجاد مکش، هوای داخل محفظه را تخلیه کرده ، سپس بخار وارد دستگاه میشود. استریل کردن وسایلی که از مواد متخلخل ساخته شده اند مثل منسوجات و ابزار بسته بندی شده که هوا در آن محبوس میشود ، در مقایسه با سایر وسایل بسیار دشوار است. در زمان تخلیه ، هوای داخل محفظه و بستهها به بیرون کشیده شده و عموماً هر چه زمان مکش بیشتر باشد ، جایگزین شدن بخار مؤثرتر خواهد بود. متناسب با افزایش فشار منفی داخل محفظه ، خارج سازی هوا دشوارتر میشود ؛ به همین دلیل دستگاههای خودکار امکان کاهش فشار (تخلیه) و وارد ساختن بخار را در چند مرحله فراهم میسازند. در این روش بخار به طور متناوب جایگزین هوا شده و راندمان بالاتری نسبت به تخلیه تنها دارد.
موارد کاربرد اتوکلاو
به طور کلی تمام مواد غیر عفونی و عفونی آلوده شده با عوامل بیولوژیک شامل بقایای نمونههای محیط کشت تلقیح شده ، پاتوژنهای رشد کرده ، سلولهای انسانی ، حیوانی و گیاهی ، مواد آلوده شده به مدفوع انسان یا حیوان ، محصولات خونی انسان و حیوان و … میتوانند اتوکلاو شوند. موادی مثل داروهای سرطانزا ، رادیو ایزوتوپها ، مواد شیمیایی سمی ، مواد شیمیایی قابل تبخیر یا هر ماده خطرناک دیگری را که ممکن است در اثر حرارت تبخیر شود و انتشار یابد نمی توان اتوکلاو کرد. به طور کلی مواد قابل اشتعال ، واکنش پذیر خورنده ، سمی یا مواد رادیو اکتیو نباید اتوکلاو شوند.
ویژگیهای دستگاه اتوکلاو مناسب بیمارستانی
ü سیکلهای سریع که باعث شودوسایل آماده به استریل را با صرف زمان کم استفاده نمود.
ü قابلیت کاربری آسان برای اپراتور
ü افزایش بررسی و پایش نتایج استریلیزاسیون جهت تثبیت مستندسازی
ü طول عمر بالا و هزینه نگهداری کم
ü پمپ خلاء جهت جابجایی هوا با سرعت بالا
ü داشتن حالت آماده بهکار به علت پیش گرم بودن اتوکلاو
ü در دسترس بودن تمامی قسمتهای اتوکلاو جهت سرویس و نگهداری
ü خدمات و سرویس مناسب و سریع
ü داشتن استانداردها و تأییدیه های لازم
ü دارا بودن برنامه استریل با تنوع زمانی و تنوع دمایی
ü داشتن کنترلر با قابلیت کالیبراسیون و دقت بالا و دریافت دقیق نتایج استریلیزاسیون
ü امکان نصب پرینتر جهت تکمیل مستندات سیکل ها با سنسور دمای جداگانه
ü امکان پایش دما و فشار
ü داشتن سیستم کنترل سطح و دمای آب
ü علائم هشداردهنده در صورت خارج شدن از شرایط استریل و قطع سیکل استریل
ü محفظه، جداره با دوام بالا
ü داشتن میکروسوئیچ درب (در صورت باز بودن درب سیکل شروع نشود)
ü داشتن کنترلر دما که در صورت افزایش دما (بالاتر از شرایط استریل) سیکل را قطع نماید.
ü داشتن شیر اطمینان که در صورت بالا رفتن فشار (بالاتر از شرایط استریل) سیستم را قطع کند.
بدون دیدگاه